Asset Publisher
Projekt adaptacji do zmian klimatu na terenach górskich
Nazwa projektu: Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich
Zrealizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne odraz monitoring środowiska
Okres realizacji: 2014-2020 r.
Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe przy wsparciu Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jako jednostki realizującej projekt (JRP)
Cel projektu: wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w górskich ekosystemach leśnych.
Cele uzupełniające:
⦁ odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
⦁ ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych.
Podjęte działania ukierunkowane były na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.
W projekcie priorytetowo potraktowano budowę i modernizację obiektów małej retencji. Ich najważniejszym zadaniem jest magazynowanie wody – nie tylko w zbiornikach, lecz także na obszarach mokradłowych oraz w ściółce i glebie leśnej. Leśnicy zrealizowali także prace związane z zabezpieczeniem infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej.
Działania retencyjne – nawet te polegające na budowie małych zbiorników wodnych oraz innych obiektów służących podpiętrzaniu oraz spowolnieniu szybkiego odpływu wody – mają wpływ nie tylko na lokalne ograniczenie zagrożenia powodziowego, lecz także na minimalizowanie strat powodowanych erozją wodną i suszą. Jest to istotne zwłaszcza w górach, gdzie specyficzne uwarunkowania środowiskowe oraz zmiany klimatyczne sprzyjają gwałtownym opadom deszczu, a w konsekwencji nagłym wezbraniom rzek i strumieni. Coraz częściej stanowią one zagrożenie dla zdrowia oraz życia ludzi i są przyczyną degradacji lokalnych ekosystemów.
Wzorem podobnego projektu z okresu 2007-2013, podjęte działania miały charakter prośrodowiskowy. Oznacza to, że zastosowano rozwiązania w jak największym stopniu dostosowane do istniejących warunków przyrodniczo-krajobrazowych, z użyciem materiałów naturalnych takich jak: kamień, drewno, faszyna czy lokalny grunt.
Nadleśnictwa zaangażowane w realizację projektu zrealizowały inwestycje związane z:
⦁ budową, przebudową lub odbudową zbiorników małej retencji i zbiorników suchych;
⦁ budową, przebudową lub odbudową małych urządzeń piętrzących (zastawki, małe progi, przetamowania) na kanałach i rowach w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych, przywracania funkcji obszarów mokradłowych i ich ochrony oraz odtwarzanie terenów zalewowych;
⦁ przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów);
⦁ zabudową przeciwerozyjną dróg, szlaków zrywkowych oraz zabezpieczeniem obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej związanej z gwałtownymi opadami i spływami wód (m.in. wodospusty, płotki drewniane, kaszyce, narzut kamienny).
Zadanie zrealizowane przez Nadleśnictwo Bircza w ramach projektu pn. "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich"
1. Budowa bocznego zbiornika retencyjnego wodnego z doprowadzeniem i odprowadzeniem wody, z odcinkową zabudową potoku, na działkach nr ewid.1/99, 13 położonych w Malawie, gmina Bircza – realizacja zadania zakończona w 2019 roku; całkowita kwota realizacji zadania - 969 026,97 zł netto; całkowita kwota kwalifikowalna 918 417,02 zł; dofinansowanie z Funduszu Spójności w wysokości 780 654,47 - 85 %.
2. Budowa i przebudowa przepustów rurowych na obiekty łukowe o większym świetle, modernizacja brodów i ubezpieczenie brzegów potoku Dobrzanka w Leśnictwie Dobrzanka - Nadleśnictwo Bircza – realizacja zadania zakończona w 2019 roku; całkowita kwota realizacji zadania – 639 758,61 zł; całkowita kwota kwalifikowalna 615 724,93 zł; dofinansowanie z Funduszu Spójności w wysokości 523 366,19 zł - 85 %.
Efekty
Najistotniejszym rezultatem projektu była ilość zretencjonowanej wody oraz liczba wykonanych obiektów retencyjnych i kompleksowych zadań.
Osiągnięte wskaźniki:
⦁ objętość retencjonowanej wody: 26 tys. m³
⦁ pojemność zbiornika retencyjnego całkowita: 26 110 m³
⦁ liczba obiektów piętrzących wodę lub spowalniających jej odpływ: 10 szt.
Wartość projektu
Całkowity koszt realizacji projektu: 1 608 785,58 zł
Kwota wydatków kwalifikowalnych: 1 534 141,95 zł
Kwota dofinansowania z funduszy europejskich: 1 304 020,66 zł